महामृत्युंजय मंत्र ही भगवान शंकरांच्या त्र्यंबक रूपाला उद्देशून केलेली प्राचीन वैदिक प्रार्थना आहे. हा मंत्र ऋग्वेदाच्या सातव्या मंडलात येतो आणि यजुर्वेदातही आढळतो. त्याची सुरुवात 'त्र्यम्बकं यजामहे' या शब्दांनी होत असल्याने त्याला 'त्र्यंबक मंत्र' असेही म्हणतात. नाशिकजवळील त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंगाच्या भाविकांसाठी या मंत्राला विशेष भावनिक महत्त्व आहे. कुटुंबातील कोणी आजारी असताना किंवा कठीण काळात अनेक भाविक श्रद्धेने या मंत्राचा जप करतात. मात्र मंत्रजप हा वैद्यकीय उपचारांचा पर्याय नाही, हे लक्षात ठेवावे. हा मंत्र मोठा असल्याने मोजणी चुकू नये म्हणून या पेजवरील ऑनलाइन काउंटर उपयोगी पडतो. मंत्र दोन ओळींत ठळकपणे दिला आहे, त्यामुळे पाठ नसल्यासही वाचत वाचत अचूक जप करता येतो.
मंत्र
ॐ त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् ।
उर्वारुकमिव बन्धनान्मृत्योर्मुक्षीय मामृतात् ॥
- आजचा जप
- ०
- या मंत्राचा एकूण जप
- ०
- सर्व मंत्रांचा एकूण जप
- ०
तुमच्या ब्राउझरमध्ये मोजणी सेव्ह करता येत नाही (उदा. प्रायव्हेट मोड किंवा स्टोरेज बंद). तुम्ही जप मोजू शकता, पण पेज बंद केल्यावर ही मोजणी राहणार नाही.
महामृत्युंजय मंत्र – मंत्राविषयी माहिती
मंत्राचा साधारण अर्थ असा सांगितला जातो: 'सुगंधी आणि पोषण वाढवणाऱ्या त्र्यंबकाचे (तीन नेत्र असलेल्या शिवाचे) आम्ही पूजन करतो. जशी पिकलेली काकडी (उर्वारुक) वेलीपासून सहज सुटते, तसे आम्हाला मृत्यूच्या बंधनातून मुक्त कर, पण अमृतत्वापासून दूर करू नकोस.' या मंत्राच्या अर्थाचे विविध भाष्यकारांनी वेगवेगळे विवेचन केले आहे. जपाचे नियम आणि अचूक उच्चार यांबाबत जाणकारांचे मार्गदर्शन घेणे योग्य ठरते.
जप कसा मोजायचा?
- शांत ठिकाणी बसा आणि वर दिलेला महामृत्युंजय मंत्र एकदा नीट वाचून घ्या.
- मंत्र एकदा पूर्ण म्हणून झाल्यावर '१ जप मोजा' हे मोठे बटण दाबा. कीबोर्ड वापरत असल्यास बटण निवडून Enter किंवा Space दाबूनही मोजता येते.
- चुकून जास्त मोजले गेले तर 'शेवटचा जप रद्द करा' दाबा.
- १०८ जप झाल्यावर माळ पूर्ण झाल्याचा संदेश दिसेल. पुढे जप सुरू ठेवायचा असल्यास बटण दाबत राहा.
- नवीन फेरी सुरू करायची असल्यास 'फेरी रीसेट करा' दाबा. तुमचा आजचा आणि एकूण जप सुरक्षित राहतो.
१०८ जप आणि माळ
जपमाळेत साधारणपणे १०८ मणी असतात, म्हणून १०८ जप म्हणजे एक माळ असे मानले जाते. काउंटरमधील प्रगती पट्टी सध्याच्या माळेतील किती जप झाले ते दाखवते आणि पूर्ण झालेल्या माळांची संख्याही वेगळी दिसते. मोठ्या मंत्राची एक माळ पूर्ण करायला वेळ लागतो, त्यामुळे अनेक भाविक संकल्पानुसार रोज काही जप करून एकूण संख्या पूर्ण करतात; एकूण मोजणी काउंटरमध्ये सेव्ह राहते.
महामृत्युंजय मंत्र – नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
महामृत्युंजय मंत्र कोणत्या ग्रंथात आहे?
हा मंत्र ऋग्वेदाच्या सातव्या मंडलात येतो आणि यजुर्वेदातही आढळतो. तो भगवान शंकरांच्या त्र्यंबक रूपाला उद्देशून आहे.
आजारपणात हा मंत्र म्हटल्याने बरे होते का?
अनेक भाविक कठीण काळात श्रद्धेने या मंत्राचा जप करतात आणि त्यातून मानसिक आधार मिळतो असे मानतात. मात्र हा वैद्यकीय उपचारांचा पर्याय नाही. आजारपणात डॉक्टरांचा सल्ला आणि उपचार नक्की घ्या.
कुटुंबात अनेक जण जप करत असतील तर एकूण कसा मोजावा?
हा काउंटर फक्त तुमच्या स्वतःच्या ब्राउझरमधील मोजणी दाखवतो. सामूहिक संकल्पासाठी प्रत्येकाने आपल्या काउंटरवरील संख्या पाहून त्यांची एकत्र बेरीज करावी.
तुमची मोजणी कुठे सेव्ह होते?
या पेजवरील महामृत्युंजय मंत्र जपाची मोजणी फक्त तुमच्या ब्राउझरमध्ये (localStorage) सेव्ह होते. ती आमच्या सर्व्हरवर पाठवली जात नाही आणि इतर कोणालाही दिसत नाही. दुसऱ्या मोबाईलवर किंवा दुसऱ्या ब्राउझरमध्ये ही मोजणी दिसणार नाही, आणि ब्राउझरचा डेटा साफ केल्यास ती पुसली जाऊ शकते.
महामृत्युंजय मंत्रासोबत अनेक भाविक 'ॐ नमः शिवाय' हा पंचाक्षरी मंत्रही म्हणतात. वैदिक परंपरेतील गायत्री मंत्र आणि हनुमान मंत्राचे काउंटरही खाली दिले आहेत.